Selektif Mutizm (Seçici Konuşmazlık) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Selektif mutizm, çocuğun belirli yerlerde, durumlarda veya insanlarla konuşamadığı bir kaygı bozukluğudur. Çocuk aslında iletişim kuracağı dili bilir ve bir iletişim bozukluğuna da sahip değildir, yani konuşmayı yetenekleri vardır. Ama yine de susar, konuşamaz. Bu durum bir utangaçlık biçimi değildir. Çocuk konuşmayı kasıtlı olarak reddediyor da değildir, sadece konuşamaz. Selektif Mutizmin Belirtileri Nelerdir? Selektif mutizmin başlama yaşı genellikle 3-6 yaş arasıdır. Genellikle ev dışındaki ilk eğitim ortamında görülür. Selektif mutizm geliştiren çocukların çoğu sosyal fobi de yaşarlar. Ayrılık kaygısı yaşamaları da yüksek ihtimaldir. Bu çocuklar bazı sosyal ortamlarda konuşurlar, bazılarında konuşmazlar. Çocuğun konuştuğu ortam kendisini güvende hissettiği, tanıdığı, bildiği, yakın çevresidir. Örneğin evinde veya yakın arkadaşlarıyla birlikteyken gayet konuşkan olan bir çocuk, iletişim kurma beklentisinin olduğu yer olan okulda hiç konuşmaz. Hatta bunu duyan veli duruma şaşırır. Çocuk okulda konuşmak yerine susar, resmen dilsizleşir ve taş kesilir. İletişimi ise jest ve mimikler kullanarak, başını sallayarak, elleriyle göstererek veya yazılı olarak sağlar. Seçici mutizmden muzdarip olan çocuklar şu şekillerde görünebilir: endişeli, utangaç, garip, güvensiz, yapışkan, gergin, sert, kaba, kayıtsız, mesafeli, göz temasından kaçınan, ifadesiz, hareketsiz. Sosyal bir olay yaşanacağı günlerde hatta okula giderken bile seçici mutizm yaşayan çocuk karın ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı, ishal olma gibi sorunlar yaşayabilir. Seçici Mutizmin Nedenleri Nelerdir? Seçici mutizm görülen çocukların genellikle ailelerinde anksiyete (kaygı) bozukluğu vardır. Bunun dışında ebeveynin aşırı koruyuculuğu, ebeveynler arası anlaşmazlıklar, boşanma, sevilen birinin kaybı, sık göç etme gibi sebepler seçici mutizm geliştirmede etkilidir. Bu çocukların neden konuşamadığına verilen bir diğer yanıt ise şöyledir: Beynin tehlike algılayan bölgesi olan amigdala, normal bir anı kaygı verici olarak algıladığında, yaşanan kaygı neticesinde iletişimin kesilir ve böylelikle mutizm yaşanır. Seçici Mutizm Tedavi Edilmezse Ne Olur? Tedavi edilmezse bazı durumlarda, seçici mutizm çocuğu yetişkinliğe kadar takip edebilir. Bu durum da kişinin okul, aile, iş ve sosyal hayatını olumsuz olarak etkileyecektir. Seçici Mutizm Nasıl Tedavi Edilir? Seçici mutizmden şüphelenildiği takdirde mümkün olduğunca erken bir şekilde tedavi aramak en iyisidir. Çünkü durum kendi kendine geçmeyebilir. Seçici mutizmi olan çocuklar için psikoterapi ile çocuğun kaygılarını kontrol etme becerileri geliştirmesi sağlanır. Ayrıca aile terapisi de önerilmektedir. Siz de çocuğunuzda seçici mutizm özellikleri gözlemliyorsanız bir ruh sağlığı uzmanından destek alın. Terapi Koltuğu sitesi aracılığıyla psikologlarla görüşme gerçekleştirebilirsiniz.

Yazar Hakkında

Psikolojik Danışman Selin Topuz

Yıldız Teknik Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümünü 2021 yılında, yüksek onur derecesiyle bitirdim. Objektif çocuk testleri uygulayıcısı eğitimi aldım. Şu an İstanbul Üniversitesi’nde AUZEF kapsamında Sosyoloji öğrenimimi sürdürmekteyim.