Hastalık Kaygısı Bozukluğu (Hipokondriyazis) Nedir?

Hastalık Kaygısı Bozukluğu (Hipokondriyazis) Nedir?

“Hastalık hastası” tabirini birçok kişinin duyduğunu zannediyorum. Toplumumuzda hastalıklarla kafasını fazla meşgul eden ve kendinin sürekli hasta olma ihtimalini düşünen kişiler için söylenen bir tabirdir. Hastalıklardan korkan bu kişilerin aslında hipokondriyazis adında psikolojik rahatsızlık yaşıyor olabileceğini biliyor muydunuz?

Hastalık kaygısı bozukluğu, bedende bir bozukluk olmadığı halde, kişinin vücut belirtilerini yanlış yorumlaması ve bu sebeple sürekli hastalık kaygısı yaşaması durumudur. Kişi, hissettiği bu kaygıyla beraber bedensel yakınmalarda bulunur. Hasta olmadığı halde ciddi bir hastalığı olduğunu düşünen bu kişiler hastalıklarının tedavi edilemeyeceği korkusunu da yaşarlar. Yani zihinleri sürekli hastalıkla meşguldür.

Hastalık kaygısı yaşayan kimseler çokça bedenlerini dinlerler. Bunun amacı yolunda gitmeyen bir şey olup olmadığını anlamak içindir. Hasta olunacağına dair yaşanan kaygı o kadar yoğun bir haldedir ki basit bir kol ağrısı, kalp krizi belirtisi olarak yorulabilir. Vücutta belirtiler bazen hiç yoktur bazense yaşanan belirtilerin büyütüldüğünü ve yanlış yorumlandığını görürüz. Bu kişilerin insan sağlığına ilişkin ya sağlıklı ya da ölümcül hasta olunacağına dair bir inanışları olduğunu söyleyebiliriz. Buna “ya hep ya hiççi düşünme” denir.

Hastalık kaygısına sahip kişiler sık sık doktora giderler, gereksiz test ve tahliller yaptırırlar. Herhangi bir hastalıkları olmadığı söylendiğindeyse ikna olmazlar.

Hastalık Kaygısının Belirtileri Nelerdir?

  • Ağır bir hastalığı olduğunu/olacağını düşünme.
  • Bedensel belirtinin olmamasına ya da hafif olmasına rağmen endişe duyma.
  • Ailede hastalık öyküsü varsa bu durumu düşünüp durma.
  • Sağlığa dair yüksek derecede kaygı yaşama ve sağlık durumuyla ilgili sürekli korkuya kapılma.
  • Sağlıkla ilgili davranışlarda aşırılıkların olması örneğin sürekli vücudunu tarama. Ya da tam aksi şekilde, bu durumdan kaçınma örneğin doktor ve hastaneye gitmekten kaçınma.

Hastalık Kaygısının Nedenleri Nelerdir?

Tek bir nedene bağlanamayacak bir rahatsızlık olan hastalık kaygısının stres ve kaygı sonucu oluştuğunu söyleyebiliriz. Diğer bir önemli nokta da kişinin hastalıkla birlikte sağladığı ikincil kazançlardır. İkincil kazanç kişinin hastayken çevresinden ilgi ve bakım görmesidir. Kişi bu ikincil kazançları sağlamak adına da hastalık kaygısına sahip olabilir.

Hastalık Kaygısıyla Nasıl Baş Ederim?

Hastalık kaygısı yaşadığınızı düşünüyorsanız öncelikle şunu fark etmeniz fayda sağlayabilir: sağlık ve hastalık bir spektrumun iki ayrı ucu ise, biz bu spektrumun farklı kısımlarında yer alırız. Çoğumuz tam anlamıyla sağlıklı olmayız zaten, herkesin büyük küçük illa sağlık sorunları vardır. Yani sahip olmak istediğiniz “mükemmel sağlık” ne kadar mümkün? Bunları düşünmeniz ve kendinize hatırlatmanız fayda sağlayabilir.

Hastalık Kaygısı Tedavisi?

Hastalık kaygısı yaşayan kişilerin ruh sağlığı uzmanına görünme ihtimalleri düşüktür çünkü psikolojik bir sorun olduğunu anlamaz ve kabul etmekte de zorlanırlar. Bu sebeple kendilerini onaylayacak bir doktor arayışına devam ederler. Oysa ruh sağlığıyla görüşme sürecinin uzaması kişinin hayat kalitesini azaltabilir. Çünkü çevresiyle olan ilişkisi bozulacaktır ve işlevselliği düşecektir.

Hastalık kaygısı, hasta olunacağı korkusunun sürekli yaşanmasıyla yorucu bir hastalıktır. Kendinizde belirtilerini sezinliyorsanız bir ruh sağlığı uzmanıyla durumunuzu değerlendirmeniz iyi olacaktır. Terapi yardımı almak için Terapi Koltuğu psikologlarıyla görüşme başlatabilirsiniz.